20 Mayıs 2026 tarihinde, Avrupa Birliği (AB) kurumları, ABD ile yürütülen ticaret anlaşmasının nihai taslağı üzerinde uzlaşı sağladıklarını duyurdu. AB Konseyi, Avrupa Parlamentosu (AP) temsilcileri ile yürütülen müzakerelerin sonuçlandığını ve anlaşmanın detaylarını kamuoyuna açıkladı. Yapılan açıklamaya göre, ABD, sanayi mallarına yönelik gümrük vergilerini kaldırırken, belirli deniz ürünleri ve hassas olmayan tarım ürünleri için tarife kontenjanları ve indirimli tarifelerle birlikte tercihli pazar erişimi sağlamayı kabul etti.
Koruma Önlemleri Hakkında Bilgiler
Ayrıca, anlaşmada, ABD’den yapılan ithalatların yerli üreticilere ciddi zararlar verebileceği durumlar için AB’ye müdahale yetkisi veren özel bir koruma mekanizması da yer almakta. Yeterli kanıt sunulması halinde, AB Komisyonu, bu düzenlemenin uygulanmasını tamamen veya kısmen askıya alma hakkına sahip. Eğer ABD, anlaşma kapsamında üstlendiği yükümlülüklere uymazsa veya bu durum, AB ile olan ticaret ve yatırım ilişkilerini olumsuz etkilerse, AB Komisyonu bu durumda da uygulamayı askıya alabileceğini belirtti.
Açıklamada, ABD’nin 31 Aralık 2026 tarihi itibarıyla AB’den ithal edilen çelik, alüminyum ve türev ürünlere %15’in üzerinde gümrük tarifesi uygulamaya devam etmesi halinde, AB Komisyonu’nun ABD’ye yönelik çelik ve alüminyum tavizlerini askıya alma yetkisi olduğu da kaydedildi. Ayrıca, düzenlemenin 2029 sonunda yürürlükten kalkmasını öngören bir sona erme maddesi içerdiği vurgulandı.
Onay Süreci ve AB Taahhütleri
Anlaşmanın, Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından onaylanmasının ardından AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformunda, “Anlaşma anlaşmadır ve AB taahhütlerine bağlı kalmaktadır.” paylaşımında bulundu. Von der Leyen, Avrupa Parlamentosu ile AB Konseyi arasında, ABD’nin AB’ye yönelik sanayi ihracatında tarifelerin düşürülmesi konusunda varılan uzlaşmayı memnuniyetle karşıladığını belirtti.
AB ile ABD arasındaki ticaret anlaşması görüşmeleri, Temmuz 2025’te İskoçya’daki Turnberry golf sahasında tamamlanmıştı. Bu anlaşma çerçevesinde, AB, ABD ürünlerine gümrük tarifesi uygulamamayı kabul etmiş, ABD ise AB ürünlerine %15 tarife uygulanacağını duyurmuştu. Ancak, AB tarafının onay sürecini tamamlayamaması ABD’nin tepkisini çekmişti. Eski ABD Başkanı Donald Trump, 1 Mayıs’ta ticaret anlaşmasına uyulmadığı gerekçesiyle AB menşeli otomobil ve kamyonlara uygulanan gümrük vergisinin %25’e çıkarılacağını açıklamıştı. Trump, AB’ye anlaşma yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz’a kadar süre tanıyarak, aksi takdirde AB’ye yönelik tarifelerin artırılacağını belirtmişti. AB ülkelerinin büyük bir kısmı, bu tehdidin ardından anlaşmanın hızlı bir şekilde yasalaştırılarak yürürlüğe girmesini isterken, AP temsilcileri, metne ABD tarafının anlaşmayı ihlal etmesi durumunda doğrudan yürürlüğe girecek çeşitli tedbir maddeleri eklenmesini talep ediyordu.
